Kamienie milowe w rozwoju intelektualnym małego dziecka- o stałości przedmiotów.


Właściwości otaczających nas przedmiotów nie od razu funkcjonowały w naszym pojęciu tak, jak  dzieje się to w dojrzałym umyśle. 

By jasne było, że ulubiona małpka, tygrysek, misio czy piłeczka istnieją nawet wtedy, gdy ich nie używam w danym momencie wymagało czasu i rozwoju tego, co Jean Piaget nazwał STAŁOŚCIĄ PRZEDMIOTU. Wspomniany badacz i teoretyk rozwoju poznawczego swoimi odkryciami zrewolucjonizował sposób myślenia o dziecięcym umyśle. Piaget był troskliwym i ciekawym sposobu pojmowania świata przez jego własne dzieci ojcem. 
Tatą, który dzięki zabawom i licznym problemom przedstawianym dzieciom, dokonywał ważnych obserwacji, które stały się podwaliną teorii rozwoju intelektualnego małego dziecka. 

Piaget uważał, że schemat stałości przedmiotu rozwija się stopniowo w tzw. okresie sensomotorycznym (czyli w fazie rozwoju intelektualnego przypadającej na okres od 0-24 mc). Zarys schematu, pewną bazę dla jego dalszego rozwoju Piaget obserwował już u dwumiesięcznych niemowląt. Wg niego właśnie wtedy możemy zaobserwować początki stałości przedmiotu. Jak to sprawdzić? 

Potrzebujesz zabawkę i kartkę papieru. Pokaż malcowi zabawkę, która go interesuje. Następnie zasłoń ją kartką papieru i usuń z pola widzenia dziecka, tak by po odsłonięciu kartki dziecko nie mogło  dostrzec zabawki. 

Na twarzy twojego malca malują się oznaki zdziwienia? Na tym etapie dzieci przejawiają zachowania, które wskazują na początek rozwoju schematu stałości przedmiotu. Są zdziwione, że zabawka zniknęła a ich wyraz twarzy wskazuje, że spodziewały się zabawki tam, gdzie teraz jej nie ma. Jednak u dziecka na tym etapie nie zaobserwujesz działania w celu poszukiwania upuszczonego przedmiotu, czy zabawki, która zniknęła za zasłoną

Kiedy możesz spodziewać się takich zachowań u swojego malca? 

W wieku ok. 6-8 mc dzieci zaczynają wyglądać sponad barierki łóżeczka, czy wózka w poszukiwaniu upuszczonego przedmiotu. Pojawi się także zdolność  szukania częściowo ukrytych przedmiotów. Co to oznacza?

Jeśli przykryjesz ulubioną zabawkę dziecka kawałkiem materiału, ale tak, by jej część była nadal widoczna to z pewnością zaobserwujesz, że maluch pochwyci za widoczną część misia czy lalki. 

Jest to w pewnym sensie dowód na to, że dziecko "rozpoznaje" znajdujący się pod materiałem przedmiot, nawet wówczas gdy widzi tylko fragment zabawki. Ale UWAGA! Jeśli zasłonisz materiałem całą zabawkę, dziecko nie będzie jej poszukiwać. Co ciekawe malec nie będzie poszukiwał zabawki nawet wówczas, gdy widział jak chowasz ją pod materiałem. 

Dopiero między 8 a 12 mc życia dziecko nabiera zdolności odnajdywania całkowicie ukrytych przedmiotów. Roczne dziecko ma już przyswojoną ideę, że przedmioty istnieją nawet wtedy, kiedy ich nie widzimy. 

Czas ten niekiedy zbiega się z kończącym się urlopem macierzyńskim i koniecznością powrotu mamy do pracy. Rozwijająca się w bystrym umyśle naszego malca idea, że obiekty istnieją nawet wtedy, gdy nie można ich dostrzec staje się podstawą do uczenia się poprzez doświadczenie, że brak mamy w najbliższym zasięgu nie oznacza jej unicestwienia- pozwala to na łagodniejszy przebieg rozstania na kilka godzin dziennie.

Przed ukończeniem 2 r.ż dzięki dynamicznemu rozwoju języka pojęcia  nabierają stałych cech a powtarzalne doświadczenia porządkują świat malucha, powalając mu dojrzewać do coraz większej samodzielności. 


Fot. www.osesek.pl

Komentarze

Popularne posty