Przełomowy 18 miesiąc w mowie dziecka! Czy wszystko przebiega prawidłowo?

W artykule ROZWÓJ MOWY DZIECKA W PIERWSZYM ROKU ŻYCIA opisałam poszczególne etapy rozwoju mowy od pierwszych wokalizacji do sensownych słów, na które każdy rodzic czeka z dużą niecierpliwością. Co dzieje się po ukończeniu pierwszego roku życia? Jak rozwija się mowa u dziecka między 12 a 24 mc życia? Czy istnieje moment przełomowy, swoisty BIG BANG dla rozwoju zdolności komunikacyjnych? Na te pytania spróbuję odpowiedzieć w dzisiejszym artykule. 


Fot.  www.mamdziecko.interia.pl


W dniu pierwszych urodzin przeciętny Malec rozumie ok. 70-ciu słów, głównie rzeczowników jak nazwy otaczających go obiektów, ale także imiona czy powtarzalne zwroty społeczne jak "pa-pa", "brawo". Naturalnie dziecko na tym etapie potrafi wypowiedzieć tylko kilka z nich. Średnio możesz spodziewać się ok. 6 słów w mowie dziecięcej np. mama, tata, da (daj), baba, am, pa-pa. 
Słownik dziecka będzie zróżnicowany i zależny od doświadczeń, które gromadzi.

Jeśli Twoje roczne dziecko nie wypowiedziało jeszcze żadnego konkretnego słowa, nie panikuj! Jeśli tylko nadal chętnie gaworzy to prawdopodobnie na przestrzeni miesiąca zaskoczy Cię pierwszymi słowami! 
Niemniej bardzo ważna jest Twoja  rola  w podtrzymaniu motywacji dziecka do mówienia. Im częściej odpowiadamy na radosne gaworzenie i pierwsze słowa, tym częściej dziecko podejmuje próby komunikowania się.  Kiedy odpowiadasz na radosne gaworzenie, czy pierwsze słowa Twojego dziecka stymulujesz jednocześnie mózgowe ośrodki słuchu, mowy, emocji i wzmacniasz więź społeczną między Wami! Nic do stracenia, a tyle zyskać :)

Między 12 a 18 mc ż. życia możemy obserwować stopniowy przyrost słów w mowie dziecka. Z każdym dniem dziecko  może zaskoczyć Cię nowym słowem, na rzecz którego porzuca te wcześniejsze. Wreszcie nadchodzi przełomowy 18 mc ż.! 
Dlaczego przełomowy? 

Dla większości dzieci w tym wieku następuje prawdziwa eksplozja słów, którą pozostając w aktualnych u nas kosmicznych metaforach lubię nazywać Wielkim Wybuchem w rozwoju mowy :) 
Następuje bardzo dynamiczny proces uczenia się nowych słów. Średnia słów dla dziecka w wieku 18 mc to 169 słów! Musisz to przeczytać jeszcze raz? Nie martw się, to tylko wartości średnie! 
Twoje dziecko w dniu skończenia 18 mc ż. może w dalszym ciągu mówić jedynie 10 słów, co nie oznacza, że pod koniec tego miesiąca lub ok. 20 mc ż. nie zaskoczy Cię totalną eksplozją! Niekiedy Wielki Wybuch następuje z nieco opóźnionym zapłonem! Przeważnie po przekroczeniu 50-ciu słów słownik dziecka zaczyna nabierać gwałtownego rozpędu! 

18 mc ż. traktujemy więc symbolicznie. Psycholodzy lubią pisać o etapach i okresach w rozwoju, ale zapewniam Was, że jednocześnie w diagnozie jesteśmy elastyczni i ostrożni jak chodzi o wypowiadanie się jednoznacznie i z dużą pewnością nt.  zaburzeń w tak wczesnym  okresie. 

Przyjmijmy więc z dużą pewnością, że Twoje dziecko wejdzie w stadium Wielkiego Wybuchu w wieku 2 lat. 

Jak to się dzieje, że w wieku 18- 24 mc ż. słownik dziecka powiększa się tak intensywnie? 
To czas wielkiego skoku w rozwoju mózgu! Malec zaczyna wykorzystywać w większym stopniu obszar kory mózgowej  odpowiedzialny za różnicowanie znanych i nieznanych słów. U dzieci 20-sto miesięcznych bodźce słowne pobudzają obszar PLANUM TEMPORALE  w lewej półkuli mózgu znacznie silniej niż tożsame miejsce w prawej półkuli. 
Można powiedzieć, że ten obszar mózgu, który odpowiada za przechowywanie znaczenia słów i stanowi coś w rodzaju słownika znaczeń - osiąga właściwe tory dalszego rozwoju w momencie, kiedy dochodzi do dynamicznego rozwoju mowy u dziecka. 

Jednocześnie  im bliżej drugich urodzin Twojego Malucha, tym zwiększa się jego wrażliwość na reguły gramatyczne wypowiedzi, od których zależy kontekst i znaczenie wypowiedzi. Takie reguły są znane dzieciom jeszcze zanim same zaczną  budować złożone zdania. 
Dalszy rozwój mowy dziecka między 2 a 3 r.ż. polega na zwiększaniu kompetencji w posługiwaniu się bogactwem słów i znaczeń zgodnie z prawidłowymi regułami gramatycznymi. 

W 4r.ż dziecko buduje już prawidłowe pod względem składni zdania i dzieje się to w sposób intuicyjny. Jeśli na tym etapie rozwoju wypowiedzi dziecka są ubogie i towarzyszą im trudności w prawidłowym budowaniu wypowiedzi pod względem szyku zdania bezwzględnie zasadna jest wizyta w poradni psychologicznej i logopedycznej. Po co? Diagnozujemy nie sztuka dla sztuki, lecz po to by wprowadzić konkretny program stymulacji rozwoju języka sprzyjający ogólnej poprawie funkcjonowania dziecka. 

Co możesz zrobić, by zapobiegać opóźnieniom w rozwoju mowy u dziecka?

Najnowsze badania przeprowadzone wśród rodzin z dziećmi w okresie od urodzenia do 3 r.ż.  wskazują, że czynniki wychowawcze sprzyjające prawidłowemu rozwojowi mowy to:

1. Częste mówienie do dziecka  i werbalne reagowanie rodziców na jego zachowanie.
2. Częste rozmowy rodziców między sobą, którym dziecko może się swobodnie przysłuchiwać. 
3. Więcej komunikatów pozytywnych! Dzieci rodziców, którzy jako główne narzędzie wpływu i wychowania wybierali pochwały i słowne nagrody zdecydowanie lepiej rozwijały się w porównaniu do dzieci, które najczęściej słyszały: "Nie wolno!" "Nie ruszaj" "Przestań!"*

*naturalnie NIE jest dziecku potrzebne, chodzi tu jednak o takie środowisko, w którym dziecko spotyka się głównie z zakazem i strofowaniem go, a jego otoczenie nie zapewnia mu odpowiedniej ilości wzmocnień pozytywnych, jakimi są POCHWAŁY.

Zdarza się jednak, że rozwój mowy przebiega nieprawidłowo.
O nieprawidłowościach, ich możliwych przyczynach i diagnozach, jakie może usłyszeć rodzic zamierzam  napisać w osobnych artykułach.  

Komentarze

Popularne posty