Jak stymulować mowę dziecka we wczesnym dzieciństwie?

O ile w pierwszym roku życia dziecka najwięcej zajmuje nas jego rozwój ruchowy, o tyle później coraz więcej uwagi poświęcamy na pytanie o prawidłowy rozwój mowy. 

Rozwój mowy  ściśle wiąże się z  doświadczeniem zanurzenia w języku ojczystym. Stymulujące, bogate słownie środowisko rodzinne pozwala dziecku z powodzeniem przyswajać język ojczysty. 

Kiedy pomyślę sobie jaka długa droga mnie czeka, by opanować język francuski i ile wysiłku będę musiała w to włożyć to w porównaniu do noworodka jestem z góry na straconej pozycji! 


1. Jak to możliwe, że dzieci opanowują język ojczysty tak lekko i do perfekcji we wczesnym dzieciństwie? 

Wszystko za sprawą plastyczności mózgu dziecka, która oznacza że pod wpływem doświadczeń językowych sieć neuronalna rozbudowuje się i organizuje w błyskawicznym tempie. Tak dynamiczne procesy nie zachodzą w dorosłym mózgu. 

Potęgę neuroplastyczności obrazują przykłady dzieci, które z powodu różnych ciężkich chorób mózgu musiały zostać poddane operacji, na skutek której ich lewa półkula mózgu                        (z dominującymi dla większości z nas ośrodkami mowy) przestała funkcjonować. 

Jeśli taka operacja miała miejsce przed 5 r.ż. dzieci te mimo całkowitego braku funkcji lewej półkuli ponownie nauczyły się mówić, czytać i pisać. Prawa półkula dzięki zdolności przebudowy i reorganizacji przejęła funkcje uszkodzonej lewej.

Jeśli operacja miała miejsce po 5 r.ż. szanse na powrót zdolności językowych są coraz mniejsze. Właściwie po 10 r.ż. neuroplastyczność ośrodków mowy spada.


2. Co z tego wynika?

Pierwsze 5 lat życia dziecka to okres intensywnego dojrzewania ośrodków mowy. Środowisko rozwoju, jakie tworzymy dziecku odgrywa niezwykle ważną rolę i ma swoje odbicie w gęstości sieci neuronalnej i liczbie synaps w układzie nerwowym. 
 Niezwykle ważne więc jest, by dbać o rozwój językowy dziecka! Niezależnie od tego czy jesteś rodzicem 6 mc niemowlęcia, czy 2 a może 4 latka Wasza relacja i codzienne rozmowy mają ogromną wartość stymulującą dla jego mózgu! Poza codziennością czasem warto postawić na sprawdzone produkty, które możecie wykorzystać w codziennych zabawach stymulujących funkcje poznawcze w tym rozwój mowy. 

 Bardzo lubię praktyczne rozwiązania  a takim są TEKSTYLIA DO OPOWIADANIA, które znajdziecie na  https://haha.com.pl/


Na urlop zabraliśmy ze sobą NARZUTĘ KRAINA, która jest niezwykle bogato ilustrowana i choć miałam wyobrażenie, że najbardziej pomocna okaże się w ćwiczeniu opowiadania z moim starszym synkiem, to okazuje się że niespełna dwulatek także bardzo ją polubił w poszukiwaniu postaci z jego ulubionymi balonami. Tekstylia od Niny, inspirującej autorki tych ujmujących grafik   mają szerokie wartości stymulujące i możemy je wykorzystać do różnych zabaw. 

W tym artykule poruszam zagadnienia rozwoju mowy w okresie między 2 a 6 r.ż. a już niebawem pokaże Wam jak stymulować inne funkcje poznawcze poprzez zabawy z tekstyliami https://haha.com.pl/


3. Jak stymulować mowę dziecka w wieku przedszkolnym?

 Zacznijmy od krótkiego podsumowania:

Kończąc pierwszy rok życia przeciętne dziecko rozumie ok 70 słów i są to pojęcia, nazwy przedmiotów, imiona ale także zwroty jak "papa". Samo potrafi średnio powiedzieć ok. 6 słów. Między 12 a 18 mc ż ilość słów w mowie dziecka zwiększa się powoli. 

Po przekroczeniu ok. 40 słów w mowie rozpoczyna się gwałtowny skok w rozwoju mowy. Wtedy to dziecko powiększa swój słownik mowy o 1-3 słów dziennie a jeszcze szybciej rozwija się ich zdolność rozumienia słów. 

Między 2 a 6r.ż.  dziecko uczy się rozumienia ok. 8 słów dziennie, co oznacza, że co 2 h poznaje nowe słowo! 6 latek zna znacznie ok. 13 tys. słów!  W mowie naturalnie nie używa ich aż tylu.

Ponadto w 18 mc ż. dziecko zaczyna intensywnie  przyswajać sobie podstawowe zasady składni. Początkowo dominują wypowiedzi dwuwyrazowe, by z początkiem 3 r.ż. ustąpić miejsca coraz to bardziej rozbudowanym wypowiedziom,  w których  czasownikom i rzeczownikom wciąż brakuje jeszcze prawidłowych końcówek.

Szczyt budowania wypowiedzi poprawnie gramatycznych przypada na 4 r.ż. a w kolejnych dwóch latach dzieci doskonalą  swoje umiejętności narracyjne.

  • W okresie wczesnego dzieciństwa środowisko, jakie tworzymy dziecku powinno być stymulujące i bogate językowe. W pierwszym roku życia dziecko dzięki troskliwemu przemawianiu mamy i taty zaczyna gaworzyć a następnie wypowiadać pierwsze słowa.
  • W drugim roku życia coraz bardziej możemy stymulować rozwój mowy poprzez aktywne zabawy na macie, wspólne przeglądanie obrazków w książkach i nazywanie.
  • Powyżej 3 i 4 r.ż. przychodzi czas na stymulującą wartość budowania coraz złożonych wypowiedzi. Dziecko naturalnie zaczyna ćwiczyć się w budowaniu narracji tego co je otacza. Rolą rodzica jest podtrzymanie dialogu i motywowanie do dłuższych wypowiedzi. Zadawanie pytań dziecku potwierdza nasze zaangażowanie a jednocześnie motywuje dziecko do kontynuowania opowieści. Dzieci niezwykle lubią czuć, że rodzic jest szczerze zainteresowany tematem i uwielbiają pytania w stylu: "A Ty co o tym sądzisz? A co Ty byś zrobił? zrobiła? " 
Tekstylia do opowiadania to świetne rozwiązanie by zachęcić dziecko do budowania dłuższych wypowiedzi, tworzenia opisów, zadawania pytań a potem coraz  bardziej ciekawej fabuły! Dzięki czarno- białym ilustracjom łatwiej o  koncentrację uwagi dziecka.  Dziecko ok. 18 mc ż.  możemy z powodzeniem zachęcić do słuchania prostej opowieści o wybranym elemencie na macie np. „Tu jest Pan. Pan ma balony”/ „Gdzie jest Pan? Co ma Pan?”

-dziecko uczy się nowych słów i rozumienia relacji między nimi- „Pan trzyma balony w ręce”

W przypadku małych dzieci warto wybierać elementy konkretne jak: drzewo, ptak, dom, samochód, balon- czyli te z którymi spotyka się w codziennym otoczeniu, dzięki  temu utrwala i porządkuje swoją wiedzę o świecie.

Im dziecko starsze tym bardziej abstrakcyjne elementy możemy pokazywać i nazywać, by wzbogacić słownik dziecka. Na matach i narzutach   od Niny znajdziecie ich na prawdę dużo jak np. Robot, Indianka, domek na kurzej łapce, księżniczka, ufoludek, syrena i wiele innych.

3 i 4 r.ż to czas w którym zachęcamy dziecko do opowiadania. Pozwól dziecku wybrać postać, która je interesuje. Uwaga dziecka wiąż jest mimowolna, dlatego stymulować na tym etapie zawsze oznacza podążać za dzieckiem i nie narzucać. Jeśli  4 latka zaczyna opowiadać o syrence, która tańczyła z motylami pozwól jej mówić jak najwięcej i okaż swoje zainteresowanie opowieścią. Tekstylia to świetny sposób na wspólne tworzenie opowieści. Doskonale sprawdzi się jako koc na plaży czy w parku. Kiedy między piknikiem a grą w piłkę znajdziecie czas na odpoczynek na macie w towarzystwie ciekawych postaci, które aż same proszą się by coś o nich opowiedzieć, tchnąć nowe życie i napisać jego scenariusz! 


Przy okazji stymulujesz rozwój funkcji językowych Twojego dziecka co jest szczególnie ważne w pierwszych 6 latach jego życia. 

Po więcej praktycznych, pięknych i ręcznie wykonanych produktów zajrzycie pod linkiem  TEKSTYLIA DO OPOWIADANIA HAHA

 


Komentarze

Popularne posty